Çalışan Temsilciliği

Çalışan temsilcisi kimdir?

Çalışan temsilcisi; iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılan, çalışanların görüş ve önerilerini işverene veya ilgili birimlere ileten ve çalışanların İSG konusundaki taleplerinin değerlendirilmesine katkı sağlayan kişidir.

Çalışan temsilciliği, iş sağlığı ve güvenliği süreçlerinde çalışan katılımının sağlanması açısından önemli bir husustur.

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi'nde iş sağlığı ve güvenliğinin geliştirilmesi; yönetim, çalışanlar, çalışan temsilcileri, İSG profesyonelleri ve ilgili diğer paydaşların iş birliği içerisinde hareket etmesiyle desteklenmektedir.

Tanım

Çalışan Temsilcisi: İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma, çalışmaları izleme, tedbir alınmasını isteme, tekliflerde bulunma ve benzeri konularda çalışanları temsil etmeye yetkili çalışana denir. (Ref.: İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU Madde 3, birinci fıkra (c) bendi.)

Çalışan temsilcisinin yetki ve sorumlulukları

Çalışan temsilcileri, çalışanların iş sağlığı ve güvenliği konusundaki görüşlerinin ilgili birimlere aktarılmasına ve İSG çalışmalarının geliştirilmesine katkıda bulunur.

Çalışan temsilcisi;

İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalara katılma,
Çalışmaları izleme,
Tehlike kaynağının yok edilmesi veya tehlikeden kaynaklanan riskin azaltılması için tedbir alınmasını isteme,
Tekliflerde bulunma ve benzeri konularda

çalışanları temsil etmeye yetkilidir.

Görevini yürütmesi nedeniyle, çalışan temsilcisinin hakları kısıtlanamaz.

Çalışan temsilcisi görevi gereği işverenin veya işyerinin mesleki sırları ile gördüğü, öğrendiği hususları ve çalışanlara ait özel bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür.

Çalışan temsilcisi, çalışanların yerine karar veren kişi değildir. Çalışanların görüşlerinin İSG süreçlerine yansıtılmasına aracılık eder.

Çalışan temsilcisinin nitelikleri

Bir çalışanın çalışan temsilcisi olabilmesi için aşağıdaki niteliklere sahip olması zorunludur:

İşyerinin tam süreli daimi çalışanı olması,
En az 3 yıllık iş deneyiminin bulunması,
En az ortaokul düzeyinde öğrenim görmüş olması.

Yetkili sendika temsilcisinin çalışan temsilcisi olarak görev yapması halinde yukarıda sayılan nitelikler aranmaz.

Not: Belirli süreli veya geçici işlerde çalışanlar için Tebliğ'in 6 ncı maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen istisnai hükümler uygulanır. İşyerinde üç yıllık iş deneyimine sahip çalışan veya aday bulunmaması ya da yeterli eğitim düzeyine sahip çalışan veya aday bulunmaması durumlarında, ilgili fıkra hükümleri dikkate alınır.

Çalışan temsilcisi sayısının belirlenmesi

İşyerinde görevlendirilecek çalışan temsilcisi sayısı aşağıdaki şekilde belirlenir:

İki ile elli arasında çalışanı bulunan işyerlerinde bir.
Elli bir ile yüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde iki.
Yüz bir ile beş yüz arasında çalışanı bulunan işyerlerinde üç.
Beş yüz bir ile bin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde dört.
Bin bir ile iki bin arasında çalışanı bulunan işyerlerinde beş.
İki bin bir ve üzeri çalışanı bulunan işyerlerinde altı.

Çalışan temsilcisi nasıl belirlenir?

Çalışan temsilcisinin, işyerinde yetkili sendika bulunmaması halinde çalışanlar arasından seçimle belirlenmesi esastır.

Çalışan temsilcisinin seçimle belirlenmesi durumunda çalışan temsilcisi aday başvurularının yapılması için yedi günden az olmamak üzere süre tanınarak işveren tarafından işyerinde ilân edilir. (Örnek yazı: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ ADAYLIK DUYURUSU)

Temsilci niteliklerini taşımayan kişi aday olamaz. Bu kriterleri taşımaları halinde aday olmaları engellenemez. (Örnek aday başvuru listesi: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ ADAY BAŞVURU LİSTESİ)

Seçimlerin yapılmasına ilişkin iş ve işlemler için gerekli şartlar sağlanmalı ve yeterli sayıda personel işveren tarafından görevlendirilir. (Örnek yazı: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ SEÇİM GÖREVLENDİRMESİ)

Başvuru sayısının, işyerinde zorunlu çalışan temsilcisi sayısının üç katını aşması halinde adaylar; öğrenim durumu, işyerindeki deneyim süresi ve yaş kriterleri esas alınarak değerlendirilir ve mevzuatta belirtilen usule göre aday listesi oluşturulur. Aday listesi, başvuru süresinin bitiminden itibaren en fazla üç gün içinde işyerinde ilân edilir. (Örnek yazı: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ ADAY VE SEÇİM DUYURUSU)

Seçilme veya atanma nasıl yapılır?

Seçim, işyerindeki çalışanların en az yarıdan bir fazlasının katılacağı bir oylamayla yapılır. Vardiyalı çalışma yapılan işyerlerinde, tüm vardiyalarda çalışanların seçime katılabilmesi sağlanır.

Oylamanın gizli yapılması esastır.

Çalışan temsilci veya temsilcilerinin seçimi sonucunda, yapılan seçimi hangi adayın ne kadar oyla kazandığı ile ilgili bir tutanak düzenlenir. Tutanağın işveren veya vekili ve seçimde görevlendirilen çalışanlar tarafından imzalanması zorunludur. Tutanaklar ile oylamaya katılanların imzalı listesi bir sonraki seçime kadar işyerinde saklanır. (Örnek tutanak: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ SEÇİM TUTANAĞI)

En fazla oy alan aday veya adaylar çalışan temsilcisi veya temsilcileri olarak ilân edilir. (Örnek yazı: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ İLAN)

Oyların eşitliği durumunda çalışan temsilcisi; adayların öğrenim durumu, işyerindeki deneyim süresi ve benzeri kriterleri esas alınarak işverence belirlenir. Seçim, sonuçları itibariyle beş yıl geçerlidir.

Çalışan temsilcisinin, herhangi bir nedenle görevinden ayrılması durumunda, daha önce yapılan seçim sonuçlarına göre en fazla oy alan sıradaki aday atanır.

Seçim için aday çıkmaması durumunda birim işveren vekili tarafından atama/görevlendirme yapılır. (Örnek yazı: ÇALIŞAN TEMSİLCİSİ ATAMA)

İşyerinde yetkili sendika bulunması halinde ne yapılır?

İşyerinde yetkili sendika bulunması halinde, işyeri sendika temsilcileri çalışan temsilcisi olarak görevlendirilir.

Sendika temsilci sayısının zorunlu çalışan temsilci sayısından az olması durumunda diğer çalışan temsilcisi veya temsilcileri dengeli dağılıma özen göstermek kaydıyla işveren tarafından görevlendirilir.

Sendika temsilci sayısının zorunlu çalışan temsilci sayısından çok olması durumunda ise yetkili sendikanın önerisi doğrultusunda çalışan temsilcileri işveren tarafından görevlendirilir.

İşyerinde farklı statü hukukuna tabi çalışanların üye olduğu birden fazla yetkili sendika bulunması halinde;

Bir çalışan temsilcisi görevlendirilecekse en çok üyeye sahip yetkili sendika temsilcisi çalışan temsilcisi olarak atanır.
Birden fazla yetkili sendikanın bulunması halinde çalışan temsilcilerinin belirlenmesinde, Tebliğin 8 inci maddesinin beşinci fıkrasında belirtilen usul ve esaslar uygulanır.
Üye sayılarında eşitlik olması ve son kalan çalışan temsilcisinin belirlenmesi gereken durumlarda kura yöntemine başvurulur.

Çalışan temsilcisinin eğitimi

Çalışan temsilcileri, 15/5/2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre iş sağlığı ve güvenliği konularında özel olarak eğitilir.

Çalışan temsilcilerine, iş sağlığı ve güvenliği kurulu bulunan işyerlerinde kurul üyeleri ile birlikte iş sağlığı ve güvenliği konularında özel eğitim verilmesi sağlanabilir.

Üniversitemizde çalışan temsilciliği

Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi bünyesinde farklı birim ve çalışma alanlarında görev yapan çalışanların iş sağlığı ve güvenliği süreçlerine katılımı önemsenmektedir.

Çalışan temsilcileri;

Çalışan → Çalışan Temsilcisi → İlgili Birim / İSG Süreci

şeklindeki iletişim ve katılım mekanizmasının önemli bir parçasıdır.

Çalışanlar;

Gördükleri tehlikeleri,
Çalışma ortamındaki riskleri,
İSG ile ilgili sorunları,
İyileştirme önerilerini,
Ramak kala olayları

çalışan temsilcilerine iletebilirler.

Çalışan temsilcinize ulaşın

İSG ile ilgili görüş, öneri, tespit veya taleplerinizi öncelikle görev yaptığınız birimdeki çalışan temsilcisine iletebilirsiniz.

Çalışan temsilcinizi bilmiyorsanız veya konu doğrudan İSG Koordinatörlüğünün değerlendirmesini gerektiriyorsa İSG Koordinatörlüğü ile iletişime geçebilirsiniz.