Bölümümüz öğretim üyelerinden Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler, üniversitemiz Bilim İletişimi Ofisi tarafından Bilim Kafe etkinlikleri kapsamında düzenlenen “Batı Türk Dünyası ve Karamanoğlu Mehmet Bey” konulu konferansta katılımcılarla bir araya geldi. 9 Haziran 2026 tarihinde saat 15.00’te KMÜ Yunus Emre Kültür Evi’nde gerçekleştirilen konferansta Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler, Batı Türk dünyasının tarihsel gelişimi ve Karamanoğlu Mehmet Bey’in Türk siyasi ve kültürel tarihindeki yeri üzerine değerlendirmelerde bulundu.

 

Dr. Öğr. Ü. Mevlüt Günler konuşmasında şunları dile getirdi: "Göktürklerin tarih sahnesinden çekilmesiyle Türk dünyası; doğu ve batı olmak üzere iki farklı toplumsal ve siyasi yöne ayrıldı. Batı Türkleri, Oğuzların kurduğu Selçuklu ve Osmanlı devletleriyle şekillenirken; Doğu Türkleri de Uygur, Karahanlı ve Timurlular ekseninde gelişti. Selçuklular, her ne kadar geleneksel Türk devlet anlayışına göre kurulmuş olsalar da kozmopolit toplumsal yapı ve dönemin konjonktürü gereğince zamanla bir Orta Çağ İslam Devleti kimliği kazandılar. Bu dönüşüm neticesinde devletin idari dili Farsça olurken, bürokrasi de Fars kökenli veya bu kültür çevresinde yetişen devlet adamlarından oluştu. Fars kökenli bürokratların yönetimde etkin rol oynaması, devletin kuruluşunda asıl gücü oluşturan Türkmenlerin merkezden uzaklaşmalarına ve merkez-çevre mücadelelerine girişmelerine neden oldu.

 

Türkiye Selçuklularında da durum değişmedi. Bu süreçte başlayan Moğol İstilası ve mevcut bürokrasinin Moğollara meyletmesi, Karamanoğlu Mehmet Bey’in bağımsızlık şiarıyla Türkmenleri harekete geçirmesiyle sonuçlandı. İlk önce başkent Konya Moğol etkisinden kurtarılırken, yayınlanan fermanla da yerli devlet adamları idari sisteme dahil edildiler. Böylece kurucu unsur olan Türkmenler, merkez-çevre rekabetinde uzun bir aradan sonra yeniden merkezde yer almaya başladılar. Diğer taraftan bu dönüşümü kendi çıkarlarına aykırı bulan Moğollar, Anadolu üzerindeki tahakkümlerini devam ettirmek için şiddetle Mehmet Bey üzerine harekete geçtiler. Hulâsa -ı kelâm Mehmet Bey bu uğurda şehit olurken, yakmış olduğu ateş Anadolu’ya yayılarak büyüdü. Germiyanoğulları, Aydınoğulları gibi Anadolu Beylikleri ve en nihayetinde Osmanlılar, idari sistemlerini Türk ya da bu kültür çevresi temsilcileriyle organize ederlerken; Batı Türkçesi de Arap alfabesiyle yazılarak devlet dili haline getirildi."

 

Katılımcıların ilgiyle takip ettiği konferansın sonunda Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Murat Mayda tarafından Dr. Öğr. Üyesi Mevlüt Günler’e teşekkür belgesi takdim edildi. Program, günün anısına çekilen hatıra fotoğrafının ardından sona erdi.